Veja-ն և բնությունը. ինչու կոշիկների ընտրությունը նույնպես էկոլոգիական որոշում է
Ինչպես է Veja-ն վերաիմաստավորում կոշիկների արտադրությունը՝ օրգանական բամբակ, Ամազոնիայի կաուչուկ և գովազդի բացակայություն, և ինչու է սա կարևոր նաև Հայաստանի բնության համար։
Երբ բարձրացանք Դիմաց լեռը՝ խցիկով, որպեսզի նկարահանենք Veja-ն հայկական բնության ֆոնի վրա, լեռը մեզ դիմավորեց ամպերով՝ խիտ, ցածր, կարծես դիտավորյալ ծածկելով տեսարանը։ Բայց հենց այդ մոխրագույնի մեջ էր, որ առանձնապես պարզ դարձավ, թե ինչու ընդհանրապես ձեռնարկեցինք այս նկարահանումը. ոչ թե գեղեցիկ լուսանկարի համար, այլ որպեսզի հիշեցնենք ինքներս մեզ և ձեզ, որ մեր հագած իրերը շատ ավելի սերտորեն են կապված այն հողի հետ, որով քայլում ենք, քան կարող է թվալ։
Ինչու Veja-ն գումար չի ծախսում գովազդի վրա
Veja-ն հիմնադրվել է 2004 թվականին Ֆրանսիայում՝ Սեբաստիեն Կոպպի և Ֆրանսուա-Գիսլեն Մորիյոնի կողմից, ոչ թե որպես մոդայիկ ստարտափ, այլ որպես պատասխան այն ամենին, ինչ նրանք տեսել էին Հարավային Ամերիկայի և Ասիայի տեքստիլ ու կոշկեղենի գործարաններում։ Փոխանակ մրցակցելու գովազդի միջոցով (Veja-ն, ըստ էության, գովազդ չունի. ամբողջ բյուջեն ուղղվում է արտադրությանը), ընկերությունը իր մատակարարման շղթան կառուցեց երեք նյութերի շուրջ՝ Բրազիլիայից և Պերուից ստացվող օրգանական բամբակ, Ամազոնիայի վայրի կաուչուկ և վերամշակված պլաստիկ։
Սրանք վերացական ձևակերպումներ չեն։ Բամբակը մշակում են ֆերմերային կոոպերատիվները՝ առանց թունաքիմիկատների և սինթետիկ պարարտանյութերի, և Veja-ն դրա համար վճարում է շուկայական գնից գրեթե երկու անգամ ավելին, որպեսզի ֆերմերները ստիպված չլինեն ընտրություն կատարել էկոլոգիայի և եկամուտի միջև։ Կրունկների կաուչուկը ձեռքով հավաքում են Ամազոնիայի կաուչուկահավաքները. այս պրակտիկան ուղղակիորեն նպաստում է անտառի պահպանմանը, քանի որ ոչ կտրված ծառը դառնում է եկամտի աղբյուր։ Իսկ բազմաթիվ մոդելների վերնամասը B-Mesh կոչվող գործվածքն է՝ պատրաստված վերամշակված պլաստիկ շշերից։
Դաբաղված կաշիները անցնում են Leather Working Group կազմակերպության աուդիտ, իսկ Veja-ն դարձել է սերտիֆիկացված B Corp ընկերություն՝ անկախ գնահատական այն մասին, որ մարդկանց և բնության հանդեպ հոգատարությունը կայքի պարզ խոսքեր չեն։
Իսկ ինչպե՞ս է սա առնչվում Հայաստանին
Էկոլոգիան, ըստ սահմանման, սահմաններ չունի. այն գլոբալ է։ Ջուրը, որը ծախսվում է օվկիանոսի մյուս կողմում սովորական, «ոչ օրգանական» բամբակ աճեցնելու համար, օդը, որը աղտոտվում է սինթետիկ նյութերի արտադրության հետևանքով, այս ամենը նույն համակարգի մասն է, որում մենք էլ ենք գոյություն ունենում՝ այստեղ, Հայաստանում։ Իսկ մեզ ունենք նաև մեր սեփական տեղական խնդիրները, և դրանք իրական են. Երևանում օդի որակը վերջին տարիներին նկատելիորեն վատացել է, գետերը տուժում են արդյունաբերական թափուկներից, իսկ քաղաքի շուրջ կանաչ տարածքները նվազում են նոր շինարարության հաշվին։
Այս իմաստով Veja-ի ընտրությունը ժեստ չէ դեպի հեռավոր Ամազոնիա, այլ մտածելու և սպառելու այլ կերպ՝ ամենուր, այդ թվում՝ մեզանում։ Ավելի քիչ պահանջարկ էկոլոգիայի հանդեպ անհարգալից վերաբերմունքով արտադրված նյութերի նկատմամբ նշանակում է ավելի քիչ վերջնական ճնշում բնության վրա ամբողջությամբ, անկախ նրանից, թե որտեղ է գտնվում այդ բնությունը՝ բրազիլական անտառում, թե Դիմաց լեռան ստորոտի կիրճում։
Երբ մենք լուսանկարում էինք Veja-ի կոշիկները Հայաստանի վրայով անցնող ամպերի ֆոնի վրա, դա մեզ համար նաև հիշեցում էր. այն, ինչ մենք ընտրում ենք հագնել, ամենօրյա, հանդարտ քվեարկություն է հօգուտ այն աշխարհի, որը ցանկանում ենք տեսնել մեր շուրջը։ Ոչ կատարյալ, բայց իրական։
Veja-ն mist.am-ում
Մենք համագործակցում ենք Veja-ի հետ ոչ թե այն պատճառով, որ դա մոդայիկ է, այլ որովհետև ընկերության մոտեցումը համընկնում է մեր սեփական համոզմունքների հետ. իրերը պետք է երկար ծառայեն, ունենան հասկանալի ծագում և չպահանջեն փոխզիջում ոճի և խղճի միջև։ Եթե կիսում եք այս համոզմունքը՝ Veja-ն արդեն սպասում է ձեզ mist.am-ում։